Mało znany sposób na sprawdzenie światłomierza w aparacie

Dawno, dawno temu, zaraz po kupieniu Canona 20D zauważyłem, że wszystkie zdjęcia robione w trybie automatycznym wychodziły niedoświetlone. Tryb automatyczny oczywiście ma prawo się mylić, ale byłyby to jakieś nieliczne przypadki raczej, a nie reguła.

Oczywiście moje podejrzenia padły od razu na świałomierz, ale nie chciałem ryzykować wizyty w serwisie, bo obawiałem się, że zdanie „Eeeee… No wie Pan… niedoświetla mi” może nie przekonać wszechwładnych serwistantów. Potrzebowałem dowodu.

Światłomierz jest głupiutki i nie wie, czy skierowaliśmy go na białą kartkę, czarny asfalt czy buzię ciotki Ziutki. Światłomierz jedynie zakłada, że średnio 18% światła odbije się od tego, na co patrzy. Aparat ma pełne zaufanie do swojego światłomierza i ustawia przysłonę/ISO/czas tak, żeby coś, co dokładnie odbija 18% znalazło się pośrodku histogramu.

Innymi słowy histogram sfotografowanej jednolitej powierzchni powinien być cienką pionową kreską dokładnie w środku histogramu, przynajmniej w teorii.

W praktyce wygląda to nieco inaczej: histogram jest kreską, ale jakby nie zupełnie cienką (popatrz na zdjęcie). Tak czy siak powinien znajdować się mniej więcej w środku skali.

OK. Czas na trzypunktowy przepis sprawdzenia Twojego światłomierza:

  1. Białą kartkę oświetl równomierne (Biała kartka zaczyna mnie prześladować. Chyba zmienię nazwę tego bloga na BiałaKartka.pl 😉 ).
  2. W trybie automatycznym zrób zdjęcie kartki tak, żeby wypełniała cały kadr.
  3. Popatrz na histogram – powinien być wąski i umieszczony w środku. Jeśli nie jest wąski to znaczy, że kartka nie była równomiernie oświetlona. Jeśli histogram nie jest pośrodku, to możesz śmiało iść do serwisu, a oni to skorygują.

Wydawało mi się, że problem nieskalibrowanego światłomierza występuje rzadko, ale ostatnio jeden z nowych aparatów mojego kolegi miał tą samą przypadłość, więc całą sprawę postanowiłem opisać.

Sprawdź swój światłomierz i podziel się wynikami w komentarzach. Nie zapomnij podać marki aparatu – będziemy wiedzieli kto rządzi: „żółci” czy „kanionierzy” 😉

31 myśli nt. „Mało znany sposób na sprawdzenie światłomierza w aparacie”

  1. Witam!

    „Jeśli histogram nie jest pośrodku, to możesz śmiało iść do serwisu, a oni to skorygują”… i tak i nie :). Do kwestii technicznych nie mam zastrzeżeń ale podejście serwisu do problemu nie jest już tak oczywiste 🙂
    Jakieś półtora roku temu zaczęły mnie prześladować niedoświetlone zdjęcia z nowego wówczas EOSa 400D – posługując się identyczną logiką wykonałem opisany przez Ciebie test „białej kartki”. Oczywiście potwierdziły się moje przypuszczenia, że coś jest nie tak, najprawdopodobniej ze światłomierzem. Jeszcze ciekawsze było to, że problem występował (a właściwie nadal występuje) wyłącznie z obiektywami „automatycznymi”. Po założeniu starego jupitera albo pentacona przez redukcję M42-EOS aparat naświetlał fotki prawidłowo. Wysłałem więc sprzęt wraz ze szczegółowym opisem problemu i moimi fotkami testowymi do centralnego serwisu. Po jakimś czasie zadzwonił do mnie pracownik serwisu i wyraźnie zniecierpliwionym głosem oświadczył, iż w go opinii aparat jest sprawny. Wszelkie moje pytania i wątpliwości uciął jakże ważkim argumentem, że to on jest serwisantem i się na tym zna, a poza tym to nie jest EOS 1d tylko tania amatorszczyzna…(tu wymownie nie dokończył dając mi do zrozumienia, że amatora, którym z pewnością jestem, ma gdzieś). Oczywiście, z racji nieuzasadnionej reklamacji obciążono mnie kosztami transportu w kwocie… ponad 80zł!!! Odpuściłem sobie – jakoś panuję nad tym światłomierzem 🙂

    Pozdrawiam
    Krzysiek

    P.S.
    Sympatyczny blog – oby tak dalej 🙂

  2. W moim 400D jest raczej na środku, choć pasek był dość gruby ze względu na to że musiałem poświecić paroma lampkami tak, żeby flash mi nie wyskakiwał. Fajny test 🙂 Na podstawie twoich newsów można sprawdzić nowo kupioną zabawkę.

    Możesz napisać test na ostrość body i szkieł? Ten test z linijką + 45stopni do linijki srednio mnie przekonuje a ostrości moich szkieł.

    Dobry blog, chętnie go czytam 🙂 pozdrawiam

  3. Witam wlasnie zrobilem test z kartka i Slupek taki jak na zalaczonych obrazkach wyzej pojawil sie na srodku histogramu 🙂 tzn chyba jest ok? 🙂
    Nikon D80

  4. Zamiast oświetlania białej kartki polecam zbudować sobie wbcap (np z pudełka po pringlesach). Tutaj opis.

    Z tego co słyszałem to korpusy canona są tak zaprojektowane aby lekko niedoświetlać, przecież łatwiej uratować zdjęcia lekko niedoświetlone, niż przepalone.
    Pozdrawiam.

  5. @Przemo: Akurat mam jedno szkiełko, które jest absolutnie „out of focus”. Jak będę się nim bawił, to pewnie coś o ostrości napiszę.

    @Robert Grubba: Świetna myśl – zawsze myślałem, że wbcap służy do ustalania balansu bieli, ale faktycznie, przy sprawdzanu światłomierza też się sprawdzi.

    Co do Canona i niedoświetlenia to nie mogę ani potwierdzić, ani zaprzeczyć. Zdjęcie w poście pokazuje rzeczywisty histogram z mojego aparatu, więc niech każdy sobie sam wyciągnie wnioski.

  6. właśnie zrobiłem test ale na białej ścianie, ustawiłem środkowy punkt na drabince światłomierza i po zrobieniu zdjęcia słupek w histogramie jest na lewo od środkowej części, tak jak na tym górnym obrazku

  7. @Maciej Sobol: Czy w takim razie nie masz wrażenia, że Twoje zdjęcia w trybie automatycznym są trochę za ciemne? Jeśli tak, to masz dwa wyjścia: albo z tym żyć i używać kompensacji, albo udać się do serwisu.

    Które wyjście wybrałeś?

  8. Witam poraz pierwszy. Milo mi
    Nikon D90 (+kit 18-105), melduje brak problemu, idealnie posrodku
    P.S. Czy przypadkiem „rozlewny” slupek nie jest spowodowany w wiekszym stopniu winietowaniem?

  9. Witam,
    Nikon D90 – przesunięcie w prawo o ~2/3, ale w tym aparacie jest możliwość korekty o +/-1 dla każdego sposobu pomiaru (punktowy, matrycowy i centralnie ważony) osobno.
    W związku z tym można to zrobić bez serwisu.

  10. Jesli swiatlomierz zaklada, ze 18% swiatla bedzie odbite, a aparat to 18% pokazuje w srodku histogramu, to czy do testu nie powinna byc uzyta szara kartka? Biala odbija chyba znacznie wiecej niz 18%.
    W moim 500d, przy bialej, pik w histogramie przesuniety jest jakies 20% w prawo. Przy pieciu ‚podzialkach’ jest to srodek drugiej czesci od prawej. Przy probach z szarymi kartkami, pik przesuwal sie bardziej ku srodkowi.
    A moze cos zle robie?

  11. Aparat nie wie, czy widzi szarą kartę, czy białą. Zresztą jaka jest różnica pomiędzy mocno oświetloną szarą kartą i słabo oświetloną białą kartą?

    Jeśli uzyskujesz różne pomiary przy szarej karcie i białej karcie, to musisz robić coś nie tak.

    Kilka (potencjalnie głupich) pytań:

    1. Ustawiasz aparat na tryb automatyczny?

    2. Wypełniasz kadr w całości białą/szarą kartą?

    3. Oświetlasz obie karty równomiernie?

  12. 1. tak, „zielone” auto
    2. tak. kartka zwykla do drukarki. szara byla jakas teczka.
    3. robilem zdjecia w pogodny dzien w pelnym sloncu.
    co ciekawe, robilem test ponownie z wbudowana lampa blyskowa i wyszedl bardziej sensownie. sprobuje jeszcze jutro w dzien ze slonecznym.

    1. Jeśli chcesz robić zdjęcia testowe w pełnym słońcu, to zwróć uwagę, żeby nie rzucać na kartki cienia.

      I jeszcze jedno. Jest szansa, że biała kartka w pełnym słońcu przekroczyła parametry Twojego aparatu i nie był on w stanie nastawić krótszego czasu i/lub większej przysłony. Spróbuj zrobić ten sam test w cieniu.

  13. cienia nie bylo.

    wyglada na to, ze ostro oswietlona kartka byla za trudna dla aparatu. sprobowalem wczoraj po poludniu w lekkim cieniu i wszystko wychodzi jak nalezy: pik na histogramie jest w centrum.

    zobacze jeszcze raz w pelnym swietle i sprawdze parametry jakie dobral aparat.

  14. sprawdzilem w pelnym sloncu jakie aparat dobiera parametry.
    wyszlo:
    – iso 100
    – czas 1/320
    – przyslona 11-13
    pik (bardzo waski) wychodzi znow o jedna podzialke w prawo.
    zapas czasu i przeslony jeszcze jest, chyba ze tryb auto ogranicza jakos te parametry. w trakcie robienia zdjec nic nie migalo, co mogloby sugerowac przekroczenie dopuszczalnych wartosci.

  15. Olympus E-30 (żeby nie było że tylko żółci i kanonierzy)
    -kartka biała w słońcu , tryb auto histogram b.wąski idzie lekko na prawo
    -kartka biała w cieniu,tryb auto histogram b.wąski idealnie centralnie

  16. Nikon D70
    -biała kartka w cieniu-idealnie po środku
    -szara ściana-idealnie po środku
    -niebieska ściana-idealnie po środku
    🙂

  17. A u mnie to wyszło trochę dziwnie 😉 Jak mam zrobiony pomiar światła na wielosegmentowy jest ok. Ale jak zrobię na centralnie ważony lub pkt. to foty są wyraźnie niedoświetlone. Słupek jest po lewej stronie. Czy ta ma być?

  18. @Łukasz: a jesteś pewien, że kartkę oświetliłeś równomiernie, i że wypełnia ona sobą całą klatkę?

    Jeśli na oba pytania odpowiedziałeś tak, to znaczy, że coś jest nie tak z Twoim aparatem albo z jego ustawieniami.

  19. nie wiem czy to istotne ale w mojej 40D na poczet tego testu po raz pierwszy włączyłem małpi tryb i jest sporo na lewo , dlatego że nigdy nie używałem i nie używam tego trybu nigdy mi to nie przeszkadzało (nie zwracałem uwagi), na AV – TV nie ma kłopotu w 50D natomiast jest na prawo i to spooooro , w moich trybach jakie używam nie ma problemu jak na szybko coś muszę popełnić i nie dopalę , poprawiam na PC , natomiast w mojej ukochanej jedynaczce nie mogę znaleźć małpiego trybu (hehehe muszę zajrzeć na żytnią , ciekawe co by mądry serwisant powiedział) tu nie występuje żaden kłopot ,

  20. Canon 350D lekko w lewko (tak na -0.5 EV) -jak górne zdjęcie
    Canon 550D j.w. 🙁

    Ale chyba będę musiał z tym żyć….

  21. po teście słupek jest troszeczkę przesunięty ale nie tak jak na Twoich obrazkach więc chyba ok.
    canon 350d

  22. rozwiązanie tzw „problemu nieskalibrowanego światłomierza” tkwi w sposobie kalibracji światłomierzy we współczesnych aparatach przez ich producentów. Otóż okazuje się że producenci odeszli od kalibracji światłomierzy wg 18% odbicia światła na rzecz 12-13%. Daje to różnicę ok 0,3-0,5 EV w stosunku do dawnego wzorca 18%.
    Temat ten porusza M. Freeman w „Idealna ekspozycja w fotografii cyfrowej”, także A.Mroczek w „Książce o fotografowaniu”.
    W związku z tym przesunięcie histogramu nie jest objawem błędu, po prostu światłomierz nie jest z założenia skalowany na 18%.
    Mam Pentaxa k-x który również „cierpi” na tę przypadłość. Ciekawostką jest jednak, że po podpięciu starych obiektywów zdjęcia wychodzą mocniej naświetlone i ta różnica to jest właśnie jakieś 0,5 EV

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *